Spis treści
Jak odczytać próbę i karaty na złocie?
Próba to udział czystego złota w promilach, a karat dzieli stop na 24 części. 585 odpowiada 14 karatom, 750 to 18 karatów.
Najczęściej spotykane próby w Europie to 333, 375, 585, 750, 916 i 999. Odpowiadają im kolejno około 8K, 9K, 14K, 18K, 22K i 24K. W Polsce przeważają oznaczenia liczbowe, w krajach anglosaskich częściej widnieje zapis 14K, 18K lub skrót kt. Próba informuje o zawartości czystego złota, nie o kolorze stopu. Białe, żółte i różowe złoto mogą mieć tę samą próbę, różni je skład pozostałych metali.
Co oznaczają symbole i litery na wyrobach ze złota?
Skróty wskazują metal, sposób wykończenia oraz producenta. Au oznacza złoto, próba liczbowa opisuje jego zawartość.
Obok próby bywa znak wytwórcy, zwykle w formie inicjałów w ramce, który identyfikuje pracownię lub markę. Można spotkać także symbole innych metali, na przykład Pt 950 dla platyny czy Ag 925 dla srebra w elementach zapięcia. Dodatkowe litery często mówią o powłoce lub technologii, co ułatwia rozpoznanie, czy wyrób jest pełnozłoty, czy tylko pozłacany.
Jak odróżnić złoto pełne od pozłacanego po znaku?
Pełne złoto ma samą próbę lub zapis karatowy, pozłacane wyroby mają dopiski o powłoce, na przykład GP, GEP, HGE, RGP czy GF.
GF to gold filled, czyli złoto mechanicznie nałożone na bazowy metal w grubszej warstwie. GP to gold plated, czyli pozłacane. GEP oznacza gold electroplated, a HGE heavy gold electroplate. RGP to rolled gold plate. Słowo vermeil dotyczy pozłacanego srebra. Francuskie plaque or lub włoskie oro laminato także wskazują powłokę. Jeśli obok liczby widnieje µ lub micron, opisuje to grubość pozłoty. Brak takich dopisków i obecność samej próby to dobra wskazówka, że wyrób jest pełnozłoty.
Jak rozczytać znaki probiercze i pieczęci na wyrobach?
Znaki probiercze to urzędowe cechy potwierdzające próbę, a obok nich często znajduje się znak wytwórcy. Razem tworzą kompletną informację o wyrobie.
Cechy probiercze mogą mieć formę mikrostempla lub graweru laserowego. Najczęściej są wewnątrz obrączek ślubnych i pierścionków, przy zapięciu łańcuszków i bransoletek, na blaszce przy zawieszce lub na sztyfcie kolczyka. Odczyt ułatwia światło boczne i lupa, bo elementy bywają bardzo małe. W obrocie spotyka się także starsze wzory cech. Różnią się wyglądem w zależności od okresu i kraju, ale zawsze towarzyszą im dane o próbie.
Jak sprawdzić autentyczność na podstawie oznaczeń?
Spójność próby, stylu znaków i jakości wykonania to pierwszy test, a potwierdzenie daje badanie jubilerskie oraz dokumenty.
Warto porównać znaki na wszystkich elementach wyrobu. Powinny być zgodne i czytelne. W pracowni jubilerskiej sprawdza się wyrób bezinwazyjnie, na przykład spektrometrią XRF lub pomiarem gęstości. Rzetelny sprzedawca dołącza certyfikat jakości. W L’OR stosujemy złoto prób 585 i 750 oraz platynę 950. Kamienie szlachetne w naszych wyrobach mogą posiadać certyfikaty uznanych instytutów gemmologicznych, takich jak GIA, IGI lub HRD.
Co robić, gdy brak jest jakichkolwiek oznaczeń?
Brak znaków nie przekreśla wartości. Może wynikać z wytarcia, naprawy, wieku wyrobu lub niestandardowej produkcji.
Najpierw warto poszukać wybicia w mniej oczywistych miejscach, na przykład przy zapince łańcuszka czy wewnątrz korony pierścionka. Pomaga lupka i światło boczne. Domowe testy zarysowania lub kwasowe mogą uszkodzić biżuterię, dlatego bezpieczniejsza jest profesjonalna weryfikacja w pracowni. Specjalista oceni stop, wykonanie i dobierze metodę badania, która nie narusza struktury wyrobu.
Jak interpretować zagraniczne skróty i znaki na złocie?
Zasada jest prosta. W krajach anglosaskich dominuje zapis 10K, 14K, 18K, w Europie częściej widnieją liczby próby, na przykład 585 lub 750.
Na włoskich wyrobach często znajdziesz 750 oraz napis Italy. We Francji spotyka się plaque or dla pozłoty i vermeil dla srebra pozłacanego. W Wielkiej Brytanii system obejmuje znak sponsora, próbę i znak urzędu probierczego. W Stanach Zjednoczonych popularne są dopiski GF, GP czy HGE. Jeśli obok liczby widnieje słowo sterling, dotyczy to srebra, nie złota. Różne kraje mają odmienne wzory cech, dlatego przy unikatowych znakach pomocny jest katalog lub konsultacja z jubilerem.
Jak odczytać oznaczenia bez uszkodzenia delikatnej biżuterii?
Najbezpieczniej korzystać z lupy 10x, dobrego światła i łagodnego oczyszczenia, bez szorowania i bez chemii.
Przed odczytem wystarcza kąpiel w letniej wodzie z odrobiną delikatnego środka myjącego i osuszenie miękką ściereczką. Znak najlepiej oglądać przy świetle bocznym lub zrobić zdjęcie makro telefonem. Nie stosuje się past ściernych ani sody, bo matowią powierzchnię. Testy kwasowe i magnes nie są dobrym pomysłem w domu. W pracowni oznaczenia można odczytać pod mikroskopem, a przy bardzo małych elementach wesprzeć się kamerą makro.
Drobne oznaczenia to klucz do świadomych decyzji.
Drobne oznaczenia to klucz do świadomych decyzji. Dzięki nim rozpoznajesz próbę, technikę wykonania i pochodzenie wyrobu, a także unikasz rozczarowań przy zakupach i wycenach. Warto je znać, bo ułatwiają porównanie ofert, dbanie o biżuterię i budowanie własnej kolekcji z pewnym pochodzeniem.
Sprawdź oznaczenia swojej biżuterii i skonsultuj się z jubilerem L’OR, aby potwierdzić próbę, autentyczność i dobrać idealny model do okazji.